Sign in Subscribe

Статі

Выбрані матеріалы, як ексклюзивно опубликовані на сайті, так и узяті из печатної «Отцюзнины».
Часть трьом бідным дівицям
Статі Featured

Часть трьом бідным дівицям

6. децембра подля ґреґоріанського календаря ся празнувут Микулы — День сятого Миколая (вадь Мікулаша, Николая). У церьков, котрі ся держат юліанського календаря, празник припадат на 19. децембра. У поєдных європськых християнськых културах, у тум числі й у русинськуй, сесь день и вечур перед ним сут діточым сятом: родичі кажут дітьом повтирати
2 min read
Статі

За циганськоє їдіня

У селищи Королево ромська громада має свуй табор, де жыє булш ги пять изрюв челяди. У перші годы встановленя комуністичної диктатуры, як ся скончила Друга світова война, сесь вандрувный народ дустав притулок на тутешньоє поселеня уд совітської влады. По цілуй Європі ся зачали запирати границі. Сесі ромы вели были кочовый
2 min read
Краєписный диспут: без минулости не є будучности
Вісті

Краєписный диспут: без минулости не є будучности

7–8. мая на базі Великолазького ліцея й Закарпатського обласного краєзнавчого музея им. Т. Легоцького одбыв ся ХІІІ. Реґіоналный научно-методичный інтернет-семінар «Краєзнавство в інтердисциплінарному контексті розвою днешнього ошколованя и наукы». Семінар зобрав 70 учасникув: докторув наук, професорув, кандидатув наук, доцентув, науковых робутникув, аспірантув, педаґоґічных, музейных, бібліотечных робутникув, інфлуенсерув, сященикув-ліценціатув теолоґії,
2 min read
Новый Завіт по-русинськы
Статі Featured

Новый Завіт по-русинськы

Ґлобалну роль Біблії тяжко переоцінити. Ипен Біблія є майтовмаченов книгов у світі: «цілі» товмаченя має почти в 700 языках, а Новый Завіт потовмаченый на булше ги 2,000 языкув. Окрем того, сама теорія товмаченя завдячує свойим проґресом ипен Біблії — америцькый лінґвішта Юджин Найда сформуловав свою теорію динамічної еквівалентности (то єсть
2 min read
Матеуш Байдак / Unsplash
Зелена Отцюзнина Featured

Вплыв міні-ГЕС на гурські рікы Пудкарпатя

Гурські рікы Пудкарпатського реґіона — сесе не лиш жерело прісної воды, но и важный компонент екосистем, што кормит хащі, поля, и пудпорує біорузноту реґіона. Ясноє діло, што наші рікы мавуть важну роль у жывоті місных громад, служат жерелом воды, іриґації и даже туризма. Айбо потребность у електриці росте и приводит до
3 min read
Село з дописемнов історійов
Історія нашої землі Featured

Село з дописемнов історійов

За 12 кілометрув уд Ужгорода лежить красноє село Ратувці. Перша писемна памнятка за село ся удносить до 1284. року, коли мадярськый король подаровав Ратувці уєдно з трьома другыма селами в комітаті Унґ шляхтичу Якубови, сынови Ґреґора з Паньока. Писемні жерела подавуть дакулько варіантув назвы села: Rat, Rath, Raad. Знає ся,
6 min read
Славотному карпаторусинському вченому Петрови Лодію (Лодінко) — 260
Вызнамні карпаторусины

Славотному карпаторусинському вченому Петрови Лодію (Лодінко) — 260

Будучый знамый російськый ученый карпаторусинського похоженя Петро Лодій родив ся 4. мая 1764 у маленькому пудкарпатському селі Збой у родині грекокатолицького сященника Митра Лодінка (Lodinkó). Село Збой (мад., слов. Zboj, по 1899 мад. Harcos) находило ся в Земплинському комітаті Мадярського корольства великої імперії Габсбургув. Днесь лежыть у Словакії, у Снинському
6 min read
Петро Сова: компромісы из властьов и свойими амбіціями
Вызнамні карпаторусины Featured

Петро Сова: компромісы из властьов и свойими амбіціями

В історії ся сохтуєме інтересовати принциповыми діятелями, готовыми умирати за свої ідеалы — людьми, чиї діла нас вдухновлявуть и днесь. Тоты, што ся пудлажовали пуд мінливу політичну ситуацію, у ліпшому трафункови выкликавуть у нас спочутя. А кедь при тому щи мали неприятливі для нас політичні никаня вадь брали участь у злочинах,
7 min read
Kelly Sikkema / Unsplash
Зелена Отцюзнина Featured

Новоручні ялинкы: символ сята ци вызов еколоґії

Пудкарпатя – край, де природа тісно ся переплітать из жывотом місных обывателюв. Хащі туй не лиш заставуть функцію екосистемы, а й служать за важноє жерело ресурсув тай даже за символ карпаторусинської ідентичности. Айбо новоручні сята, котрі ся традиційно асоціювуть из прикрашенов ялинков, кладуть звіданку за нашу удповідалность перед природов. Якый уплыв
3 min read
Joshua Hoehne / Unsplash
Русинськый язык Featured

Што тото кодифікація?

У дискусіях за русинськый язык, його статус и перспективы часто чути термін «кодифікація». Довго ся чекать кодифікація русинського языка в Украйині — сеся ціль была покладена в далекому 1992. році. Тот, тко за сесю проблематику чує першый раз, годен ся задумати: ба што тото кодифікація? Як она проходить? Чом она така
2 min read
Василь Гаджеґа (1864–1938)
Вызнамні карпаторусины Featured

Василь Гаджеґа (1864–1938)

Родив ся 28. юлія 1864. року в селі По́ляна (мад. Ruszpolyána, Havasmező) комітата Мараморош Австрійської імперії (теперь село в Марамуреш-Сіґетському повіті в Румунії) в родині греко-католицького сященника Мукачувської єпархії Міклоша Гаджеґы (1839–1920) и Емілії Зейкан (1844–1916). Гімназійноє ошколованя пройшов в Ужгороді (столичный вариш комітата Унґ) и в
7 min read
Апостроф у русинському письмі
Статі Featured

Апостроф у русинському письмі

Функції апострофа належать меже специфічні характеристикы русинського письма. Годні быти неочевидні, докы ся з ними не спознати. Віриме, ож сесь куртый матеріал придасть ся ушыткым, ко читать и пише по-русинськы. Коли не треба писати апостроф? Апостроф ся не пише по буквах б, п, в, м, ф, што позначувуть губні согласні
1 min read
«Історик і проблеми націєтворення: наукова та громадська діяльність Павла Роберта Маґочія»
Статі

«Історик і проблеми націєтворення: наукова та громадська діяльність Павла Роберта Маґочія»

31. юлія 2024 в Ужгороді ся удбыла презентація нової книгы украинського и карпаторусинського историка, доцента кафедры модерної исторії Украины й зарубіжных країн УжНУ, кандидата историчных наук Володимира Фенича — зберькы есеюв «Історик і проблеми націєтворення: наукова та громадська діяльність Павла Роберта Маґочія» за вызнамного америцького историка, украиніста, карпаторусиніста професора Маґочія. Подія
2 min read
Євген Жупан за карпаторусинськоє двиганя на Пудкарпатю, фестиваль «Червена ружа» и перспективы културного розвоя
Статі Featured

Євген Жупан за карпаторусинськоє двиганя на Пудкарпатю, фестиваль «Червена ружа» и перспективы културного розвоя

– Євгене Євгеновичу, добрый день! Майпершоє, што фурт сохтуву звідати: де й коли сьте ся родили? – Родив им ся у Ракошині 30 децембра 1950 року, а записаный им 1 януара 1951 року. Так ня записав няньо. – Ци у дітвацтві обертали сьте даколи позур на вто, што бесіда, котров говорили в Ракошині,
7 min read
Три ролі Петра Лінтура
Вызнамні карпаторусины Featured

Три ролі Петра Лінтура

(русофіл, бюрократ, фолклорист) 4 мая сього року минуло 115 рокув одколи ся родив Петро Лінтур. Шырока публіка го спознає як пудкарпатського фолклориста, котрый зобрав и выдав велику силу народных русинськых казок. Хоть сам ся не брав за русина, його вклад у всокоченя русинської културы не мож заперечити. Ткось годен спомнянути,
8 min read